Yakalama ve gözaltı birbirinden farklı işlemlerdir. Yakalama kişinin özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanmasıdır. Gözaltı ise yakalanan kişinin soruşturma işlemlerinin tamamlanması amacıyla Cumhuriyet savcısının kararıyla kanuni süre içinde tutulmasıdır.
Yakalama anında hangi bilgiler verilmelidir?
Kişiye yakalama nedeni, hakkındaki iddialar ve kanuni hakları anlayabileceği şekilde bildirilmelidir. Susma hakkı, müdafi yardımından yararlanma, yakınlarına haber verilmesini isteme ve lehine delillerin toplanmasını talep etme bu haklar arasındadır.
Avukatla görüşme hakkı
Şüpheli, müdafiyle vekâletname aranmaksızın görüşebilir. Görüşme başkalarının duyamayacağı bir ortamda yapılmalı; ifade sırasında müdafi hukuki yardımda bulunabilmelidir. Kanunda sayılan zorunlu müdafilik hâllerinde kişinin talebi aranmadan müdafi görevlendirilir.
Yakınlara haber verilmesi
Yakalanan veya gözaltına alınan kişinin durumu, Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği kişiye bildirilir. Yabancıların kendi ülkesinin konsolosluğuna bildirim isteme hakkı ayrıca değerlendirilir.
Sağlık kontrolü ve tutanaklar
Gözaltına alınacak kişinin sağlık durumu hekim raporuyla tespit edilir. Yer değişikliği, sürenin uzatılması, serbest bırakılma veya adli mercilere sevk gibi aşamalarda da sağlık kontrolü gündeme gelir. Yakalama, üst arama, teslim alınan eşyalar ve ifade işlemlerine ilişkin tutanaklar okunmalı; eksik veya yanlış hususlar imzadan önce belirtilmelidir.
Gözaltı kararına itiraz
Yakalama, gözaltına alma ve sürenin uzatılmasına ilişkin işlemlerin hukuka uygunluğu hâkim denetimine taşınabilir. Başvurunun usulü ve yetkili merci somut işleme göre belirlenir.
SSS
Gözaltına alınan kişi susma hakkını kullanabilir mi?
Evet. Şüpheli, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkına sahiptir.
Aileye haber verilmesi istenebilir mi?
Evet. Yakalama veya gözaltı durumu, kanuni usule göre yakına ya da belirlenen kişiye bildirilir.
İfade öncesinde avukatla yalnız görüşülebilir mi?
Evet. Müdafiyle görüşme başkalarının duyamayacağı bir ortamda yapılabilir.