Polis, jandarma, savcılık veya mahkeme tarafından ifadeye çağrılmak, çağrılan kişinin mutlaka suçlu olduğu anlamına gelmez. Öncelikle hangi sıfatla çağrıldığınızın belirlenmesi gerekir: şüpheli, mağdur, şikâyetçi veya tanık bakımından hak ve yükümlülükler farklıdır.
Çağrı kâğıdını ve dosya bilgilerini kontrol edin
Çağrıyı yapan birim, dosya numarası, tarih, saat ve çağrılma sıfatı not edilmelidir. Telefonla yapılan çağrıda arayan birimin doğruluğu resmî iletişim kanallarından teyit edilebilir. Sahte polis veya savcı aramalarına karşı para gönderilmemeli, şifre ve banka bilgileri paylaşılmamalıdır.
Şüpheli ifadesinde temel haklar
- Yüklenen suçu öğrenme
- Müdafi seçme ve hukuki yardım alma
- Açıklamada bulunmama
- Lehine somut delillerin toplanmasını isteme
- Kişisel ve ekonomik duruma ilişkin bilgilerin doğru kayda geçirilmesini isteme
- İfade tutanağını okuyup düzeltme isteme
Müdafi hazır olmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça tek başına hükme esas alınamaz. Bununla birlikte ilk beyanın dosyanın ilerleyen aşamalarına etkisi olabileceğinden hazırlıksız ve varsayıma dayalı açıklamalardan kaçınılmalıdır.
Yanınızda neler bulunabilir?
Kimlik, çağrı belgesi, olayın tarih sırasını gösteren kısa notlar ve hukuka uygun biçimde elde edilmiş belgeler hazırlanabilir. Telefon, bilgisayar veya başka eşya üzerinde inceleme ya da el koyma gündeme gelirse işlemin dayanağı ve düzenlenen tutanak ayrıca kontrol edilmelidir.
Tutanağı imzalamadan önce
Beyanların eksiksiz yazıldığından, soruların ve cevapların anlamının değiştirilmediğinden emin olunmalıdır. Düzeltme talepleri tutanağa eklenebilir. Okunmayan veya içeriği anlaşılmayan belge imzalanmamalıdır.
SSS
İfadeye gitmemek mümkün müdür?
Usulüne uygun çağrıya mazeretsiz uyulmaması zorla getirme kararı doğurabilir. Çağrının niteliği ve mazeret varsa ilgili birimle zamanında iletişim kurulmalıdır.
İfadede susma hakkı kullanılabilir mi?
Şüpheli, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkına sahiptir. Tanığın yükümlülükleri farklıdır.
İfade tutanağı düzeltilebilir mi?
İmza öncesinde eksik veya yanlış kısımların düzeltilmesi ya da açıklamanın tutanağa eklenmesi istenebilir.